
| WAN
PROTOKOLLERİ |
WAN (Wide Area Network) teknolojileri OSI referans modelinin 3 katmanını kullanır. Fiziksel Katman, Data bağlantı katmanı ve ağ katmanı. WAN protokolleri Point-to-Point, Frame Relay, ISDN, SMDS, X25, SDLC Point-to-point, senkron veya asenkron hatlar üzerinden router-router bağlantısı veya host-network bağlantısı yapar. 1980'lerin sonuna doğru Internet'e uzaktan erişimi sağlamak amacıyla ortaya çıkmıştır. Novell IPX ve DECNET gibi birçok network seviyesi protokolleri destekler. Frame Relay, yüksek performanslı, paket anahtarlamalı WAN protokoludur. 56 Kbps-2 Mbps hızlarındaki digital hatlarda kullanılmak üzere ortaya çıkmıştır. Digital hatlarda kullanılmasına gerek olmayan hata düzeltme (error correction) ve akış kontrolu (flow control) gibi mekanizmaları kullanmadığı için çok daha yüksek performansla çalışır. ISDN, telefon hatlarından ses, data ve video bilgilerini geçirebilen bir dizi protokolden oluşan bir teknolojidir. ISDN servisi Basic Rate Interface (BRI) yada Primary Rate Interface (PRI) şeklinde verilir. BRI, 2xB+1xD olarak tanımlanır, B kanalı 64 Kbps, D kanalı ise 16 Kbps bant genişliğine sahiptir. B kanalı data iletiminde kullanılırken, D kanalı sinyalizasyon kanalı olarak kullanılır. BRI kanalı toplam 144 Kbps'lik bir bant genişliğine sahiptir. Benzer sekilde PRI ise 30xB+1xD şeklindedir ve toplam 2 Mbps'lık bant genişliğine sahiptir. X25, paket anahtarlamalı WAN protokoludur. İlk dönemlerdeki analog, düşük hızlı hatlarda kullanılmak üzere çıkmıştır, günümüzde oldukça yaygın olarak kullanılmaktadır. Kullanıcılar ödemelerini bağlı oldukları X25 ağı üzerinden gönderdikleri paket oranında yaparlar. SDLC (Synchronous Data Link Control) IBM tarafından geliştirilmiş bit-senkron data iletim seviyesi protokoludur. SNA ortamlarında kullanılan öncelikli WAN protokolu olup, benzer HDLC ve LAPB gibi protokollere temel olmuştur. SDLC protokolu diğer protokollere göre daha esnek, daha etkili ve bazen daha hızlı bir protokoldur. |